СОСТОЈБА СО ГРИП ВО РЕПУБЛИКА СЕВЕРНА МАКЕДОНИЈА, СЕЗОНА 2018/2019  (17-та недела, до 28.04.2019)

Неделни податоци

Во текот на 17-та недела од 2019 година (22.04-28.04.2019), пријавени се 56 (I=2,7/100.000) случаи со заболувања слични на грип, што е 54,5% намалување во споредба со минатата недела (n=123).

Регистрираната инциденца оваа недела укажува на ниска активност на вирусот на грип, согласно МЕМ моделот за одредување на интензитетот (Графикон 1).

Во текот на изминатата недела, не се регистрирани смртни случаи асоцирани со грип.

Оваа недела, во вирусолошката лабораторија на ИЈЗ пристигнати се 6 материјали за тестирање на грип, од кои 3 (50%) позитивни за присуство на вирусот на грип – по еден A(H1)pdm, Influenza A(H3) и Influenza А несубтипизиран (Графикон 4).

Графикон 1.  Нивоа на интензитет и неделна дистрибуција на заболените од грип/заболувања слични

                        на грип според очекувана епидемиска крива 2010-2018, сезона 2017/2018 и сезона 2018/2019

gr1

 

Во 17-та недела, најголем број заболени лица (n=37; 66,1%) се пријавени во најголемата возрасната група од 15-64 години, додека највисока инциденца од 4,2/100.000 жители е регистрирана кај лицата на возраст над 65 години.

Оваа недела пријавени се заболени лица од 10 извештајни единици, од кои во 8, бројот на регистрирани заболени лица е под 10. Најголем број заболени лица се пријавени од подрачјето на ПЕ Гостивар (n=18), а највисока инциденца од I=17,0/100.000 е регистрирана во ПЕ Неготино.

Кумулативни податоци

Во сезоната 2018/2019 вкупниот број на заболени од грип изнесува 21.321 (I=1.030,4/100.000).

Во споредба со истиот период од минатата сезона (n=23.885), постои намалување на вкупниот број на пријавени случаи за 10,7%, а во однос на моделот за последните 8 сезони (n=25.869) се регистрира намалување од 17,6%.

Кумулативно оваа сезона, пријавени се заболени лица од сите извештајни единици (31).

Најголем број на заболени лица се регистрирани во ЦЈЗ Скопје (n=3.694), ЦЈЗ Струмица (n=2.483), ПЕ Кавадарци (n=1.889), ПЕ Гостивар (n=1.645) и ЦЈЗ Прилеп (n=1.577) (Графикон 2).

Највисока кумулативна инциденца од 4.389,6/100.000 жители е регистрирана во ПЕ Кавадарци и ЦЈЗ Струмица (2.621,5/100,000). Висока инциденца над 1.500,0/100.000 жители, регистрирана е во ПЕ Ресен, ПЕ Дебар, ПЕ Свети Николе, ПЕ Кратово и ЦЈЗ Прилеп (Графикон 2).

Графикон 2.  Дистрибуција на случаите сезонски грип по ЦЈЗ/ПЕ и инциденца на 100.000 жители, сезона

                        2018/2019

gr2

Во текот на сезоната 2018/19, регистрирани се вкупно 28 смртни случаи асоцирани со грип, на возраст од 5 месеци до 86 години. Најголем број од починатите лица се жители на подрачјето на ЦЈЗ Скопје (13). Кај 20 лица (71,4%) е утврдено постоење на коморбидитет.

Во однос на дистрибуцијата на заболените по возрасни групи, кумулативно најголем број на заболени се пријавени во возрасната група од 15-64 години – 13.562 (63,6%), а највисока кумулативна инциденца од 2.016,5/100.000 се регистрира кај најмладите – децата од возрасната група од 0-4 години.

Најголем број од пријавените случаи се регистрирани во февруари – 11.076 заболени или 51,9% (Графикон 3).

Графикон 3.  Дистрибуција на случаите сезонски грип по месец на пријавување, сезона 2018/2019

gr3

ВИРУСОЛОШКИ НАДЗОР

Од почетокот на сезоната 2018/2019, во Лабораторијата за вирусологија и молекуларна дијагностика при ИЈЗ, пристигнати се вкупно 837 биолошки материјали од амбулантски и болнички лекувани пациенти од редовниот и од сентинел надзорот. Од пристигнатите материјали, 433 (51,7%) се позитивни за присуство на вирусот на инфлуенца, сите типизирани како инфлуенца А. Според субтипот, 324 (74,8%) се Influenza A(H1)pdm, 57 (13,2%) се Influenza A(H3), а 52 (12,0%) се Influenza А несуптипизирани (Графикон 4).

Оваа сезона почнувајќи од 4-та недела (не од 6), па се до 10-та недела процентот на позитивни резултати беше над 50%, а во пикот на сезоната во 7-мата недела процентот на позитивни примероци беше над 70% (Графикон 4).

Графикон 4.  Неделна и кумулативна дистрибуција на број и процент на позитивни примероци на грип 2018/2019

gr4

ЕПИДЕМИОЛОШКИ КОМЕНТАР

Влезот во сезоната на грип, согласно МЕМ моделот, е регистриран во 5-та недела од 2019 година,  а од 13-та недела повторно се регистрира вонсезонско ниво на активност на вирусот на грип. Инциденцата на регистрираните случаи на грип/заболувања слични на грип, го достигна пикот во 8-та недела од 2019, неколку недели подоцна од очекуваното.

Намалениот број на пријавени случаи од епидемиолошкиот надзор, како и малиот број на пристигнати материјали од вирусолошкиот надзор, укажува на вонсезонско ниво на активност на вирусот на грип. Оваа сезона, најголем број од докажаните инфлуенца вируси припаѓаат на поттипот Influenza A(H1)pdm, а ко-циркулира и Influenza А(H3). Во последните недели се забележува зголемување на процентуалното учество на Influenza А(H3).

Сезона се одликува со задоцнет старт и задоцнет пик на заболувањето, висока вирулентност на вирусот на грип, со голем број на пријавени сериозни респираторни инфекции и највисок број на смртни исходи асоцирани со грип, по пандемијата во 2009 година.

Во преостанатите неколку недели од сезоната, се очекува да се одржува вонсезонско, многу ниско ниво на активност на вирусот на грип.

 

 

ЕВРОПСКИ РЕГИОН

Согласно извештајот на Flu News Europe (за 16 недела/2019) за состојбата со грип во сезоната 2018/2019, од 43 земји во Европскиот регион кои известуваат за географска распространетост, само 4 пријавиле широка географска распространетост. Сите земји пријавиле низок интензитет на вирусот на инфлуенца.

Оваа недела, позитивни се 17% од тестираните примероци, според сентинел надзорот во земјите кои пријавуваат до TESSy системот на ECDC.

Во тек на сезоната 2018/2019, циркулираат двата субтипови на инфлуенца А, со тоа што некои земји регистрираат ко-циркулација, додека други земји пријавуваат доминација на A(H1N1)pdm09 или на A(H3N2) субтипот.

Од почетокот на 40 недела, 99% од инфлуенца А вирусите детектирани од САРИ (сериозни акутни респираторни инфекции) случаи беа субтипизирани, а 79% од нив беа A(H1N1)pdm09.

Генерално, тековните вакцини против грип имаат тенденција да делуваат подобро против вирусот на грип A(H1N1) pdm09 и вирусот на инфлуенца Б, отколку против вирусот на инфлуенца A(H3N2).

За сезоната 2019-2020 на северната хемисфера, СЗО препорачува четиривалентна вакцина која содржи:

  • A/Brisbane/02/2018 (H1N1)pdm09-like virus;
  • A/Kansas/14/2017 (H3N2)-like virus;
  • B/Colorado/06/2017-like virus (B/Victoria/2/87 lineage);
  • B/Phuket/3073/2013-like virus (B/Yamagata/16/88 lineage).

 

 

 

Сектор за контрола и превенција на заразни заболувања

 

Институт за јавно здравје на Република Северна Македонија