Pajisjet për kondicionimin e ajrit përdoren gjerësisht në shtëpi, vende pune dhe hapësira publike. Përdorimi i tyre siguron komoditet termik dhe kontribuon në uljen e ekspozimit ndaj temperaturave të larta. Përdorimi dhe mirëmbajtja joadekuate mund të ndikojë në cilësinë e ajrit të brendshëm dhe të shoqërohet me shfaqjen ose përkeqësimin e simptomave të caktuara shëndetësore.

Cilësia e ajrit të brendshëm varet nga temperatura, lagështia relative, ventilimi, prania e ndotësve dhe mirëmbajtja e sistemeve të ajrit të kondicionuar. Sistemet e mirëmbajtura në mënyrë joadekuate, akumulimi i pluhurit dhe lagështisë dhe ndotja mikrobiologjike mund të kontribuojnë në ekspozimin ndaj grimcave, alergjenëve dhe agjensëve biologjikë.

Vëmendje e veçantë kërkohet për fëmijët, personat mbi 65 vjet, gratë shtatzëna, personat me imunitet të kompromentuar dhe personat me sëmundje kronike respiratore dhe kardiovaskulare.

Kondicionerët dhe vendi i punës

Në vendet e punës, përdorimi ose mirëmbajtja joadekuate e sistemeve të ajrit të kondicionuar mund të ndikojë në temperaturën, lagështinë relative, ventilimin dhe cilësinë e ajrit. Këta faktorë, së bashku me faktorë të tjerë që lidhen me kushtet e brendshme, mund të kontribuojnë në të ashtuquajturën "sindromë të ndërtesës së sëmurë" - një sërë simptomash jo specifike, si dhimbja e kokës, lodhja, acarimi i syve, hundës dhe fytit, si dhe shqetësime respiratore që shoqërohen me qëndrimin në një ndërtesë të caktuar dhe zakonisht zhduken pas largimit prej saj.

Ftohja e tepërt, lagështia relative e ulët dhe ekspozimi i drejtpërdrejtë ndaj rrymave të ajrit të ftohtë mund të shkaktojnë acarim të syve dhe mukozave të traktit të sipërm respirator dhe t’i përkeqësojnë simptomat tek njerëzit me sëmundje ekzistuese respiratore. Lagështia e shtuar, kondensimi dhe mirëmbajtja joadekuate e sistemeve mund të mundësojë rritjen e mykut dhe ndotësve të tjerë biologjikë.

Në rast të një ndryshimi të madh midis temperaturave të brendshme dhe të jashtme, rekomandohet përshtatja graduale para largimit. Nëse është e mundur, të paktën 15 minuta para se të largoheni nga hapësira e ftohur, zvogëloni intensitetin e ftohjes ose qëndroni në një hapësirë ​​me një temperaturë më afër temperaturës së jashtme. 

Përfitimet e përdorimit të ajrit të kondicionuar

• zvogëlimi i ekspozimit ndaj temperaturave të larta dhe rreziku i pasojave shëndetësore që lidhen me nxehtësinë;

• ruajtja e komoditetit termik gjatë punës dhe pushimit;

• ruajtja e kapacitetit të punës, përqendrimit dhe produktivitetit në temperatura të larta;

• zvogëlimi i djersitjes së tepërt dhe humbjes së lëngjeve;

• zvogëlimi i përqendrimit të grimcave dhe alergjenëve të caktuar në ajër kur përdoren sisteme filtrimi adekuate dhe të mirëmbajtura siç duhet;

• zvogëlimi i ekspozimit ndaj zhurmës së jashtme kur dritaret janë të mbyllura.

Efektet e mundshme negative ndaj shëndetit

Përdorimi dhe mirëmbajtja joadekuate e sistemeve të ajrit të kondicionuar mund të shoqërohet me:

• thatësi dhe acarim të mukozës së hundës dhe të fytit;

• kollë të thatë dhe irrituese, teshtima, bllokim të hundës dhe simptoma të tjera të traktit të sipërm respirator;

• përkeqësim të simptomave tek njerëzit me rinit kronik, sinusit, astmë dhe sëmundje të tjera kronike të frymëmarrjes;

• thatësi dhe acarim të syve dhe shqetësim më të theksuar tek njerëzit që përdorin lente;

• dhimbje koke, lodhje dhe shqetësim të përgjithshëm;

• ngurtësim dhe dhimbje muskulore pas ekspozimit të zgjatur të drejtpërdrejtë ndaj rrymave të ajrit të ftohtë;

• reaksione alergjike dhe respiratore pas ekspozimit ndaj pluhurit, mykut dhe ndotësve të tjerë biologjikë.

Kondicioneri në vetvete nuk shkakton ftohje, grip ose infeksione të tjera të frymëmarrjes. Transmetimi i infeksioneve respiratore në hapësirat e brendshme varet nga disa faktorë, si ventilimi, numri dhe afërsia e personave të pranishëm dhe kohëzgjatja e qëndrimit. Mirëmbajtja joadekuate e sistemeve të ajrit të kondicionuar, sidomos kur ka kushte për mbajtjen e ujit dhe lagështisë, mund të mundësojë ndotje mikrobiologjike dhe të ndikojë në cilësinë e ajrit në dhomë.

E rëndësishme për t'u mbajtur mend

• Dhomat me ajër të kondicionuar duhet të ventilohen rregullisht.

• Gjatë ditëve të nxehta të verës rekomandohet që temperatura në dhomat me ajër të kondicionuar të mbahet rreth 25 °C, ndërsa ftohja e tepërt duhet të shmanget.

• Në rast të një ndryshimi të madh midis temperaturës në hapësirën e brendshme dhe temperaturës së ajrit të jashtëm, rekomandohet që gradualisht të përshtateni me temperaturën për të paktën 15 minuta para se të dilni jashtë.

• Lagështia relative rekomandohet të mbahet midis 40% dhe 60%, duke shmangur kushtet që çojnë në kondensim dhe rritje të mykut.

• Duhet të shmanget ekspozimi i drejtpërdrejtë dhe i zgjatur ndaj rrymave të ajrit të ftohtë.

• Filtrat duhet të pastrohen ose zëvendësohen rregullisht sipas rekomandimeve të prodhuesit.

• Kondicionerët duhet të mirëmbahen rregullisht, veçanërisht para periudhave të përdorimit intensiv sezonal.

• Instalimi, mirëmbajtja dhe servisimi i sistemeve duhet të kryhen nga persona të kualifikuar.